Hypotheek met studieschuld: hoeveel kunt u nog lenen?

Hoe beïnvloedt een studieschuld uw hypotheek?

Banken zijn verplicht bij het berekenen van uw maximale hypotheek rekening te houden met uw DUO-studieschuld. Dit doen zij via een fictieve maandlast: een percentage van uw studieschuld wordt opgeteld bij uw bestaande maandelijkse verplichtingen. Hoe hoger uw totale lasten, hoe lager het bedrag dat overblijft voor hypotheeklasten — en daarmee uw maximale hypotheek.

De hoogte van die fictieve maandlast hangt af van uw stelsel én van de actuele DUO-rente, maar banken hanteren in 2026 als standaard 0,75% per jaar van de oorspronkelijke schuldomvang (oud stelsel) of restschuld (nieuw stelsel). Dat is circa 0,063% per maand — op €30.000 schuld betekent dat een fictieve maandlast van €18,75, waarmee uw hypotheekruimte aanzienlijk daalt.

Belangrijk: ook als u uw studieschuld al gedeeltelijk heeft afgelost, of als u tijdelijk niet hoeft af te lossen, telt de schuld voor de volledige restwaarde mee in de hypotheekberekening.

Oud leenstelsel vs nieuw leenstelsel: het verschil

Er zijn twee relevante stelsels voor de hypotheektoetsing van studieschulden:

Oud leenstelsel (studenten vóór 2015)

Studenten die vóór september 2015 begonnen met studeren vielen onder het ouderetoelage-stelsel met een OV-kaart en basisbeurs. Voor de hypotheektoetsing geldt: de bank berekent 0,35% van de oorspronkelijke studieschuld (het totaal dat u ooit geleend heeft) als maandlast — ongeacht hoeveel u al heeft terugbetaald.

Nieuw leenstelsel (studenten 2015–2023)

Studenten die tussen 2015 en 2023 studeerden vielen onder het sociaal leenstelsel: geen basisbeurs, maar lenen tegen lage rente. De hypotheektoetsing hanteert hier 0,45% van de actuele restschuld. Dat is gunstiger dan het klinkt: als u al flink heeft afgelost, is de restschuld lager en dus ook de fictieve maandlast.

Nieuw basisbeurs (2023 en later)

Studenten die na 2023 studeren ontvangen opnieuw een basisbeurs. Voor de hypotheektoetsing volgen zij dezelfde regels als het nieuw leenstelsel: 0,45% van de restschuld per jaar.

Tabel: studieschuld en hypotheekverlies

De onderstaande tabel toont het indicatieve effect van verschillende studieschulden op uw maximale hypotheek bij een bruto inkomen van €50.000 en een rente van 4%.

Indicatieve berekening op basis van NIBUD-normen 2026 en rente van 4%. Werkelijke bedragen zijn afhankelijk van uw persoonlijke situatie.

Restschuld afbouwen vóór uw hypotheekaanvraag

Als u spaargeld heeft, kan het aantrekkelijk zijn om uw studieschuld (gedeeltelijk) af te lossen vóór uw hypotheekaanvraag. De rente die DUO rekent is in 2026 laag (historisch gezien), maar het hypotheekverlies dat de schuld veroorzaakt kost u indirect meer dan de rente op de lening zelf.

Rekenvoorbeeld: u heeft €20.000 spaargeld en een studieschuld van €20.000. Als u de schuld aflost, stijgt uw maximale hypotheek met circa €28.000. Dat extra hypotheekbedrag kost u bij 4% rente circa €93/maand meer aan hypotheeklasten. De DUO-rente op €20.000 bedraagt in 2026 circa €170/jaar (0,85%). Aflossen loont als de extra hypotheekruimte meer waard is dan het spaargeld voor uw kosten koper.

Dit is een persoonlijke afweging — laat u hierover adviseren door een hypotheekadviseur.

Is een studieschuld zichtbaar in het BKR?

Nee, DUO-studieschulden worden niet geregistreerd bij het BKR (Bureau Krediet Registratie). Banken zien uw studieschuld dus niet automatisch in hun kredietcheck. Toch bent u als hypotheekaanvrager wettelijk verplicht uw studieschuld te vermelden op het hypotheekformulier.

Als u dit nalaat en later blijkt dat u een studieschuld had, kan de bank de hypotheek opeisen of juridische stappen ondernemen. Wees dus altijd transparant — ook al staat de schuld niet in het BKR.

DUO-terugbetaling pauzeren: mag dat bij een hypotheek?

DUO biedt studenten de mogelijkheid om de terugbetaling tijdelijk te pauzeren als het inkomen onder een bepaald drempelinkomen valt. Dat kan financieel ademruimte geven — maar voor uw hypotheektoetsing heeft een pauze geen effect. De bank rekent de studieschuld altijd in als fictieve maandlast, of u nu aflost of niet.

Een pauze op de DUO-terugbetaling kan overigens ook een effect hebben op uw netto maanduitgaven en daarmee uw beschikbare inkomen — wat indirect wel enige invloed op uw budgetruimte heeft, maar niet op de officiële toetsing.

Tips om toch meer te lenen met een studieschuld

• Los een deel af vóór de aanvraag — als u spaargeld heeft, kan het aantrekkelijker zijn de schuld te verlagen dan het geld op een spaarrekening te laten staan.
• Vraag samen aan met een partner — een tweede inkomen vergroot uw totale leencapaciteit en compenseert deels het effect van de studieschuld.
• Vraag NHG aan — met NHG kunt u soms iets gunstiger lenen, ook met een studieschuld, omdat de risico-opslag voor de bank lager is.
• Vergelijk banken — niet alle banken rekenen op exact dezelfde manier. Een onafhankelijk adviseur vergelijkt voor u.
• Overweeg een starterslening via SVn — als uw gemeente meedoet, kan de starterslening de gap overbruggen die de studieschuld veroorzaakt.
• Energiezuinige woning — een woning met energielabel A of beter geeft recht op €15.000–€20.000 extra leenruimte, wat het studieeffect deels compenseert.

Veelgestelde vragen studieschuld en hypotheek