Disclaimer: Deze vergelijking is een onafhankelijke informatiepagina van HypotheekVinder.nl. Rentetarieven zijn indicatief en gebaseerd op publiek beschikbare informatie. Variabele rente wijzigt maandelijks; actuele tarieven kunnen sterk afwijken. Verifieer altijd de meest recente tarieven bij uw hypotheekgever of via een erkend hypotheekadviseur.
Snel overzicht: variabel vs 10j vast
| Kenmerk | Variabel | 10j vast | Winnaar |
|---|
| Rentetarief (indicatief) | ~3,40% | ~3,85% | Variabel |
| Maandlast €300k/30j | ~€1.322 | ~€1.405 | Variabel |
| Zekerheid maandlast | Geen — wijzigt maandelijks | 10 jaar zeker | 10j vast |
| Renterisico | Hoog — ECB-afhankelijk | Geen 10 jaar lang | 10j vast |
| Oversluiten zonder boete | Altijd mogelijk | Boeterente bij vervroegd | Variabel |
| Voor wie | Rente-dalers, korte horizon | Zekerheidsbehoevenden | — |
| Boeterente risico | Geen (geen vaste periode) | Mogelijk bij oversluiten | Variabel |
| NHG-geschikt | Ja | Ja | Beide |
Waarom is variabele rente nu lager dan vast?
In 2024–2026 is er sprake van een inverse rentecurve: de korte ECB-beleidsrente ligt lager dan de lange kapitaalmarktrente. Hypotheekverstrekkers baseren vaste rentes op langlopende staatsobligaties, die in 2026 hoger genoteerd staan door inflatieverwachtingen op de lange termijn. Variabele hypotheekrente volgt direct het ECB-tarief, dat recent is gedaald.
Dit betekent dat variabele rente momenteel ~0,45% lager is dan 10 jaar vast — een verschil van ~€83 per maand op €300.000. Dit voordeel is echter niet gegarandeerd: zodra de ECB de rente verhoogt, stijgt uw variabele rente direct mee.
Wanneer kiest u voor variabele rente?
Variabele rente is interessant als:
- U verwacht dat de rente daalt — Als de ECB de komende jaren verder verlaagt, profiteert u automatisch van lagere maandlasten.
- U heeft een korte horizon — Gaat u binnen 3–5 jaar verhuizen of verkopen? Dan beperkt u uw renterisico in de tijd.
- U heeft een financiële buffer — Een rentestijging van 1% kost u ~€150 extra per maand. Heeft u dat opvangen? Dan is variabel acceptabel.
- U wilt maximale flexibiliteit — Bij variabele rente kunt u zonder boeterente aflossen of oversluiten.
Wanneer kiest u voor vaste rente (10j vast)?
10 jaar vast is de betere keuze als:
- U zekerheid wilt over uw maandlasten — 10 jaar lang precies hetzelfde bedrag betalen geeft rust en maakt budgetplanning eenvoudig.
- U risico-avers bent — De hypotheek is voor de meeste mensen de grootste financiële verplichting. Onzekerheid hierover is voor velen te stressvol.
- U verwacht dat de rente stijgt — Lock-in bij een lage vaste rente beschermt u tegen toekomstige stijgingen.
- U lang in uw woning blijft — Bij een lange horizon is de zekerheid van een vaste rente over 10 jaar meer waard.
Rekenvoorbeeld: €300.000 hypotheek, 30 jaar, annuitair
Indicatieve vergelijking op basis van een annuïteitenhypotheek van €300.000, looptijd 30 jaar:
| Kostenpost | Variabel (~3,40%) | 10j vast (~3,85%) | Verschil |
|---|
| Maandlast (bruto) | ~€1.322 | ~€1.405 | ~€83/mnd voordeel variabel |
| Besparing jaar 1–10 | basis | — | ~€9.960 voordeel variabel (bij gelijke rente) |
| Renterisico na jaar 1 | Hoog — ECB-afhankelijk | Geen | 10j vast wint op zekerheid |
| Bij +1% rentestijging | ~€1.480/mnd | ~€1.405 (onveranderd) | 10j vast wint dan |
Let op: de besparing van €9.960 in 10 jaar is alleen realistisch als de variabele rente niet stijgt. In de praktijk fluctueert de variabele rente met het ECB-beleid.
Veelgemaakte fouten bij de keuze tussen variabele en vaste rente
- Variabele rente als 'altijd goedkoper' zien: Variabele rente start lager, maar bij ECB-renteverhogingen stijgt uw maandlast direct mee. In de periode 2022–2023 steeg de ECB-rente met meer dan 4 procentpunt in 18 maanden. Budgeteer met een buffer.
- Rentecap-opties niet uitvragen: Sommige aanbieders bieden een cap op de variabele rente: een maximum waarboven uw rente niet stijgt. Dit geeft deels zekerheid bij variabel. Vraag hier expliciet naar bij uw adviseur.
- Oversluitmogelijkheden negeren: Bij een vaste hypotheekrente kunt u doorgaans niet boetevrij overstappen naar een lagere rente als de markt daalt. Bij variabel heeft u meer flexibiliteit. Denk na over uw gewenste flexibiliteit.
- Risicoprofiel niet eerlijk inschatten: Vaste rente geeft zekerheid op kosten van een potentieel hogere maandlast. Variabel is goedkoper bij dalende rente maar riskanter. Stelt u zich de vraag: kunt u een stijging van €200–€300/mnd comfortabel opvangen?
Veelgestelde vragen over variabele vs vaste hypotheekrente
Is variabele rente nu lager dan vast?
Ja, in 2026 is de variabele hypotheekrente indicatief ~3,40% tegenover ~3,85% voor 10 jaar vast. Dit is het gevolg van de inversie van de rentecurve: de ECB-beleidsrente is gedaald terwijl langlopende rentes hoger bleven. Dit voordeel kan echter snel verdwijnen als de ECB de rente verhoogt.
Wat zijn de risico's van variabele rente?
De variabele rente kan maandelijks wijzigen op basis van het ECB-beleid. Bij een rentestijging van 1% stijgt uw maandlast op €300.000 met circa €150–€175 per maand. Dit maakt budgetplanning lastiger en verhoogt het financiële risico bij sterke rentestijgingen.
Kan ik van variabele naar vaste rente?
Ja, de meeste hypotheekverstrekkers bieden de mogelijkheid om tussentijds over te stappen van variabel naar vast. U kiest dan een nieuwe rentevaste periode en het nieuwe tarief geldt direct. Er is doorgaans geen boeterente verschuldigd bij de overstap van variabel naar vast.
Wanneer kies ik voor variabele rente?
Variabele rente is interessant als u verwacht dat de rente de komende jaren daalt of stabiel blijft, als u een korte horizon heeft (bijv. u verkoopt binnen 3 jaar), of als u financieel voldoende buffer heeft om renteschommelingen op te vangen. Voor kopers die zekerheid over maandlasten nodig hebben, is vaste rente vrijwel altijd de betere keuze.
Gerelateerde vergelijkingen